Arrondissement Ieper in de provincie West-Vlaanderen. 6757 ha, ca. 12.000 inwoners. Werd volledig verwoest tijdens de 1e Wereldoorlog (1914-1918). Als belangrijkste getuigenissen van de Eerste Wereldoorlog telt groot-Zonnebeke vijf begraafplaatsen van de Commonwealth. Het Tyne Cot Cemetery in de deelgemeente Passendale is het grootste Britse oorlogskerkhof op het vasteland. De fusiegemeente met zijn deelgemeenten werd volledig heropgebouwd. Zonnebeke is een woongemeente in het zuiden van West-Vlaanderen, ten oosten van Ieper. De A19 en de N8 autowegen doorkruisen de gemeente en zorgen voor een vlotte verbinding met Kortrijk en Menen.
Hoofdgemeente Zonnebeke
1.774 ha, ca. 5.000 inwoners, landelijke woongemeente, landbouw is de voornaamste economische sector. Einde 18e eeuw was er een augustijnerabdij met parochiekerk. Het klooster van de benedictinessen Nonnenbosse verhuisde ten tijde van de Reformatie naar Ieper. Zonnebeke werd tijdens Wereldoorlog I volledig verwoest waarna een volledig nieuw dorp verrees.
Onze-Lieve-Vrouwekerk: dateert van 1924, gedeeltelijk gebouwd op de ruïnes van de oude abdijkerk, beschouwd als 1e moderne kerkelijke gebouw van België, architect is Huib Hoste. Apostelbeelden, de calvariegroep en gebrandschildere glasramenvan de hand van Jules Fonteyne. Opvallend is het brede middenschip en de rondbogen in de vensters tussen de pijlers. Gerestaureerd vanaf 1998.
Pastorie: dateert van 1929, ontworpen door Huib Hoste.
Gemeentehuis: dateert van 1926, architect Antoon Dujardijn, VTB-gedenkplaat (1965) voor de Vlaamse strijder Berten Pil (1892-1940).
Kasteel d'Yweins ('Kasteel Zonnebeke' geheten): dateert van 1925, cultureel centrum met het Passchendale Memorial Museum en de bibliotheek van de lokale heemkring, in de bovengrondse begraafplaats liggen 14 Zonnebeekse gesneuvelden begraven. Het kasteel is gelegen op de plaats van de vroegere Augustijnenabdij, werd in 1980 door de gemeente opgekocht, Normandische stijl, naast de kerk van Zonnebeke. Er werd een mooi park aangelegd van 7 ha groot met open ruimten en een centrale vijver, sinds 1982 opengesteld als wandelgebied, met prachtige visvijver. In het park- en bosgedeelte werd een bomenpad uitgewerkt.
Memorial Museum Passchendaele 1917: geopend in 2004, gehuisvest in het Kasteel van Zonnebeke. Het is de perfecte startplaats voor een bezoek aan de slagvelden, een absolute must! Blikvanger is een onderaardse gang met werk- en slaapplaatsen, hoofdkwartieren, communicatie- en verbandpost. Voorts uitgebreide collectie historische voorwerpen en levendig geronstrueerde taferelen, foto- en filmbeelden.
Kasteel d'Yweins Memorial Museum Passchendaele
.Polygoonbos: 68 ha groot, vrij toegankelijk staatsdomein met het Buttes New British Cemetery en twee Duitse bunkers. Hier start het Polygoon-ruiterpad (27 km). Aan de rand van het bosd bevinden zich de cafés 'Het Kanon' en 'De Dreve'. Beide uitbaters hebben hun café ingericht als een klein museum, er worden military-beurzen georganiseerd. Ze zijn ook 'diggers' (opgraven van stukken uit W.O. I) in hart en nieren. Een babbel met deze mensen zal uw kennis van W.O. I in het algemeen ferm voen aangroeien!
Buttes New Cemetery: gelegen in het midden van het Polygoonbos voor de schietheuvel van een vooroorlogs militair domein, 2066 zerken, granieten obelisk die verwijst naar de wapenfeiten van de 5e Australische Divisie, achteraan bevindt zich het Missing Memorial in de vorm van een Griekse zuilentempel. Tegenover het Buttes New Cemetery bevindt zich het kleinere Polygon Wood Cemetery.
Reutelbos: ligt naast het Polygoonbos, ontleent zijn naam aan de waterloop de Reutel. De natuurpracht van beide bossen is uniek.
Fietsroute van 33 km: knooppunten 31-30-36-47-48-49-41-42-55-56-31.
Gemeentehuis Kasteelpark
ZONNEBEKE IS BOSRIJK GEBIED
Polygoonbos - Polygonebos - Den Doel
Op een heuvelrug tussen het Leie- en IJzerbekken strekt zich een bos uit van 74 ha groot, het Polygoonbos genaamd. Het is het restant van het Zonnebeekse bos, in de tijd van de Hollanders nog 331 ha groot. Tot het jaar 1000 was de streek bedekt met een ondoordringbaar woud. In de 11e eeuw viel het uiteen in drie grote delen. Het ‘Dikkebusch' was 1300 ha groot en omvatte het gebied van Passendale, Moorslede, Beselare, Zonnebeke, Geluveld, Zillebeke en delen van nog andere gemeenten. Sinds de 12e eeuw werden de bossen beheerd door de vrouwenabdij ‘Nonnenbossche', nog steeds goed voor 3100 ha in 1775. Toen de militairen schietoefeningen hielden, werd in de noordoostelijke hoek van het bos een aarden wal opgeworpen om de kogels op te vangen. De heuvel werd omgedoopt tot ‘Den Doel'. Het bos werd volledig verwoest tijdens de Eerste Wereldoorlog en kreeg de naam ‘Oorlogsbos'. Op het einde van de oorlog werd een aanvang gemaakt met de herbebossing met grove den, een tweede herbebossing kwam er na de Tweede Wereldoorlog. Bijna alle percelen werden beplant met Koekelare dennen (Corsicaanse dennen). Later werden de dennenbestanden geleidelijk omgevormd in loofhout: zomereik, valse acacia, ruwberk, beuk, Amerikaanse eik. Er komt hoofdzakelijk eiken- en beukenbos voor. Het herstelbeheer bestaat in het maaien en plaggen van het heideperceel en de creatie van lichtrijke plekken. Hiervoor wordt geleidelijk naaldbos gekapt. Het Polygoonbos is de belangrijkste broedplaats voor roofvogels in de streek. Voorts komen er verschillende soorten vleermuizen en muizen voor. Langs de Polygoonbeek is er een perceeltje elzenbronbos met de zeldzame bospaardenstaart en moerasviooltje. Het Polygoonbos is een bekend wandelbos. Talrijke drankgelegenheden in de omgeving zorgen voor de perfecte locatie voor een gezellige namiddag met de ganse familie. Er is een speelzone en een provinciale ruiterroute. Alle wandelpaden zijn vrij toegankelijk.
Ten oosten van het Polygoonbos ligt het Reutelbos (privé). Het Vijverbos en de Nonnebossen zijn oude bossen, ze liggen op minder dan 1 km van het Polygoonbos.
Provinciedomein Gasthuisbossen
De Gasthuisbossen werden tijdens de Middeleeuwen eigendom van de Ieperse ‘Godshuizen' en ‘Gasthuizen'. Daardoor ontsnapten ze tijdens het Franse bewind aan onteigeningen. De 3 Slagen van Ieper tijdens de Eerste Wereldoorlog vernietigden alles. Eind 1996 werd 200 ha bos voor 99 jaar in erfpacht genomen door de provincie West-Vlaanderen. De Gasthuisbossen omvatten de volgende bosdelen: Groenenburg, Zandvoordebos, Zwarte Leen, Papenelst of Twaalf Gemeten, Gotschalk, Drie Blotenbos of Hoge Netelaar en de Huikerbossen. Deze bossen liggen op het grondgebied van Heuvelland, Ieper en Zonnebeke. Een eerste deel ligt een goede km zuidwaarts van het Polygoonbos. Groenburg, het aansluitende Zandvoordebos en het Zwarte Leen en het glooiende landschap nodigen uit tot wandelen. De Gasthuisbossenroute (wandelen) vertrekt in de Werviksestraat in Zillebeke en is ongeveer 10 km lang, ze kan ook ingekort worden. De route loopt door het meest bosrijke deel van de Westhoek. De beschrijving van de wandelroute is beschikbaar bij de dienst Tourisme Ieper, www.ieper.be, e-mail:
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
De natuur van de Gasthuisbossen ligt in een unieke fauna en flora. De grove en Corsicaanse den komen het vaakst voor.
Je kan de wagen kwijt bij Hill 62 of langs de weg Zillebeke-Zandvoorde bij het Zwarte Leen.
Beselare
1.433 ha, ca 2.500 inwoners, landelijk woondorp. De heerlijkheid Beselare strekte zich over het grootste deel van de gemeente uit. Lodewijk XIV verhief het grondgebied van Beselare in 1705 tot markizaat. Beselare werd tijdens Wereldoorlog I volledig verwoest en later heropgebouwd. Tijdens de laatste zondag van juli van de oneven jaren heeft de heksenstoet plaats want Beselare is de 'heksengemeente'. De optocht trok voor het eerst door de gemeente in 1963 en heeft zich ontpopt tot een van de levendigste van het land. Tanneke van Hulle, Dokke van de Beke, Mele Krotte, Kalle Bleters, Treze Belle en Sefa Bubbels zijn bekende heksen.
Bezienswaardigheden:
Sint-Maartenskerk: dateert van 1922-1925 (neogotiek), arduinen grafsteen van ridder A. van der Woestine (1527).
gemeentehuis met gedenkplaat volksschrijver Edward Vermeulen alias Warden Oom (Hooglede, 1861-1934).
bronzen heks op het marktplein: realisatie van de heemkundige kring 'De Zonnebeekse Heemvrienden' en het plaatselijke Heksencomité, kreeg een plaats op de markt in 1988..
brouwerij Bayaert:brouwt het 'heksenbier'.
magische kruidentuin
Provinciaal Heksenpad (bewegwijzerd)
Sefa Bubbels op de markt Magische Kruidentuin Kerk Beselare
BESELARE IS HET HEKSENBDORP
Beselare heeft als bijnaam ‘Toveressenparochie'. De oude verhalen over heksen situeren zich tussen 1680 en 1750, zij waren dermate populair dat ze geleid hebben tot een waar dorpsfeest, om de twee jaar (onpare jaren) gaat op de laatste zondag van juli de heksenstoet uit. Die oude verhalen werden in Beselare opgetekend door volksschrijvers en heemkundigen, Edward Vermeulen (Warden Oom) was er één van. In zijn verhalen vertelt hij hoe de eenvoudige, bijgelovige bevolking ziektes en onheil in de schoenen schoof van bejaarde, wat simpele vrouwtjes, die men voor heksen aanzag. Jozef Maes was een andere volksschrijver, ‘Gedenkboeken' is één van zijn werken. In zijn boek ‘Tooveresse, wie syde ghij' schreef ook Maes jr. (Oswald) over heksen. Het boek is nog steeds te koop op de dienst toerisme van Zonnebeke. Ook Lodewijk De Wolf heeft over heksen geschreven.
In de 17e en 18e eeuw en zelfs tot de Eersqte Wereldoorlog spookte het in Beselare. In 1959 ontstond er een volksfeest die uitgroeide tot een heuse heksenstoet intussen uitgegroeid tot een folkloristische optocht met 1000 figuranten en een 50 groepen. De gehele Beselaarse bevoliking werkt er aan mee, de stoet trekt tienduizenden bezoekers.In 1750 werd Sefa Bubbels op de laatste zondag van juli als heks ter dood gebracht, zo wil ons de legende doen geloven. De stoet geeft een gedetailleerd beeld van hekserij, er komt zelfs een heksenproces en verbranding bij te pas. De stoet bestaat uit drie delen: dorpssagen, de heks in het sprookje, heksenfolklore in Beselare met de veroordeling van de heksen. Fanfares, majorettes, reuzen en anderen zorgen voor afwisseling. De voornaamste figuren uit de heksenlegende zijn de volgende:
Sefa Bubbels: zij is de heks der heksen in Beselare, daarom wordt zij wel de ‘reuzenheks' genoemd
Dokke Van D'Heulebeke: vermaarde kaartlegster en handkijkster, zij ging met de duivel om, stierf met een zwarte geit aan haar bed, haar nek omgedraaid door de duivel
Tanneken Van Hulle: woonde in ‘Den Slangenmeersch' aan het gehucht 't Vergif, had slangenzalf bij zich, werd doodgebeten door een slang
Leeme Caduul: lange, magere heks, werd steeds gezien met een witte kat, bij aanraking mergelden kinderen uit
Fyte Kwick: woonde aan het ‘Vuilewaesbusch', waarzegster, hielp bijgelovige mislukkelingen, verdween spoorloos
.Meele Crotte: portierster op het kasteel, zond de schooiers weg met ‘'t Es crotte', kweekte reuzenpaddenstoelen.
Treze Belle: leurde pmet galgenjongen en allerlei verdachte waren, werd door kinderen gemeden.
Calle Bletters: dochter van smid Pieter uit de ‘betoverde smesse' , kon de paarden betoveren.
Clette 't Aendegat: ‘teilematooie' (belachelijk opgetooide vrouw) met gegoten ‘zeemtote', had in haar ‘baalschorte' steeds een pulleke met toverdrank bij, kweekte konijnen met drie oren.
Babbe van d'Eijer Panders: ging langs bij gezinnen waar kindje geboren was en maakte zich daarmee verdacht als er met het kindje iets gebeurde
Op het marktplein van Beselare staat een bronzen beeld van Sefa Bubbels. Even verder is er een magische kruidentuin. In de meeste Beselaarse café's kan je het ‘heksenbier' proeven.
Heksenwandelpad: bewegwijzerd pad dat zich situeert in de deelgmeente Beselare met zijn rijke traditie aan heksen en toveressen. Het brengt de wandelaar naar het domeinbos ‘Den Doel', de terugweg loopt over een heuvelrug. Achtereenvolgens worden de gehuchten de ‘Veldhoek', de ‘Noordeindhoek' en de ‘Zwaanhoek' aangedaan.
2.222 ha, ca. 4.000 inwoners, landelijk woondorp. Het hof van Passendale werd in leen gehouden van de zaal van Ieper. Het bezat alle graden van de rechtspraak en verschillende achterlenen. Passendale werd volledig verwoest tijdens de Wereldoorlog van 1914-1918. De slag van Passendale wordt beschreven in alle historische boeken als een hel van modder en vuur, duurde van 4 juni 1917 tot 6 november 1917, ruim 10.000 doden en vele vermisten.
Bezienswaardigheden:
Sint-Omaarskerk: dateert van 1906 ontworpen door architect A. De Pauw uit Brugge, in 1923 heropgebouwd en hersteld in 1945-1946 na de nieuwe oorlogsschade, glas in loodraam geschonken door de Britse 66th division.
Tyne Cot Cemetry: bekendste oorlogssite aan het hele westelijk front, grootste Britse begraafplaats op het Europese vasteland.
New British Cemetery
Canadian Memorial
New Zealand Forces Memorial
Oude Kaasmakerij met kaasmuseum werd in 2002 volledig heringericht: biedt unieke kennismaking met het productieproces. Het cafetaria en de ideale uitvalsbais maken bezoek tot een must.
St.-OmaersKerk Passendale Landelijk Passendale
ZONNEBEKE EN DE GROTE OORLOG
Tijdens de Eerste Wereldoorlog 1914-1918 kreeg de Westhoek het zwaar te verduren. Zonnebeke en omliggende gemeenten werden zwaar getroffen. Dit gebeurde tijdens de zogenaamde Derde Slag van Ieper die een aanvang nam in de zomer van 1917. De Britten gaan over tot de aanval. In minder dan 100 dagen worden meer dan 400.000 militairen (250.000 Britten) buiten gevecht gesteld, dit voor slechts 8 km terreinwinst. Het bombardement is het meest intense uit de hele wereldoorlog, heden worden nog dagelijks restanten uit de grond gehaald. Het landschap werd herschapen tot een ruïne en een modderpoel. Uiteindelijk moeten de Britten zich terugtrekken in het voiorjaar van 1918. Haig werd aangewezen als schuldig aan zoveel doden, hij kreeg de naam ‘The butcher' (De ‘slachter'). Op 28 september 1918 wordt het eindoffensief ingezet, onze gemeenten worden bevrijd. Zonnebeke telt vrijf begraafplaatsen van de Commonwelth: het Tyne Cot Cemetery, het Buttes New British Cemetery, het Polygoon Wood Cemetery, het Passchendaele New British Cemetery en het Zandvoorde British Cemetery. Daarnaast zijn er nog verschillende aandenkens van de Grote Oorlog terug te vinden in groot-Zonnebeke.
Passchendaele New British Cemetery - 's Graventafelstraat, Passendale
Deze begraafplaats telt 2101 grafstenen, 85% van de gesneuvelden zijn onbekend, allen vielen tijden de Derde Slag van Ieper, soms ook wel ‘De slag van Passendale' genoemd. Deze slag was bepalend voor het verder verloop van de oorlog. Gelegen op een strategische heuvel (Passchendaele Ridge), door de Britten veroverd in september 1918. Gedenksteen aan de ingang. ‘Passion-dale' staat voor ‘Dal van het lijden'. Op 6 november 1918 konden de Canadezen het fel geteisterde dorp innemen.
Tyne Cot Cemetery en Memorial - Tynecotstraat, Passendale
Het is de grootste Britse soldatenbegraafplaats in de Westhoek en zelfs in de hele wereld: er bevinden zich hier 11.957 graven op 3,5 ha grond, 70% van de doden zijn onbekend. De naam werd ontleend aan ‘Tyne Cottage' (‘kleine schuur gelegen in de ‘Flandern Stellung'). Tyne is een rivier in het Engelse graafgschap Northumberland. Op een grote bunker bevindt zich nu het Cross of Sacrifice. De eerste gesneuvelden werden hier begraven op 9 oktober 1917. Tyne Cot viel in Duitse handen tot in het najaar van 1918. De begraafplaats werd voor het publiek geopend op 19 juni 1927. Het Memorial for the Missing is een muur van 150 m lang, bevat de namen van 35.000 militairen van het Gemenebest die om het leven kwamen tijdens de Derde Slag van Ieper en zijn het vervolg van de namen op de Ieperse Menenpoort. Centraal op de begraafplaats bevindt zich het New Zealnd Memorial als eerbetoon aan 1200 Zeelanders die omkwamen in oktober 1917. De twee paviljoenen aan de uiteinden staan op een Duitse bunker, vooraan bevinden zich nog twee dergelijke bouwwerken. Een gedenkplaat vraagt eerbetoon aan de Aussies. Een paar jaar geleden werd een klein bezoekerscentrum geopend. De begraafplaats krijgt jaarlijks 200.000 bezoekers over de vloer. Meer informatie op www.passchendaele.be
Zandvoorde British Cemetery - Kruisekestraat, Zandvoorde Zandvoorde viel in Duitse handen op 30 oktober 1914 tot eind september 1918. Het Household Brigade Memorial is een naoorlogs concentratiebegraafplaats (werd samengevoegd met andere begraafplaatsen in de omgeving) met 1583 grafstenen, 70% van de gesneuvelden bleef onbekend. De soldaten die hier begraven liggen, werden de slagvelden gevonden of overgebracht uit Duitse begraafplaatsen. Drummer Charles Henry Steer kreeg een speciale steen
.Buttes New British Cemetery - Lange Dreve, Zonnebeke
In het Polygoonbos (Den Doel) werd er tijdens de Eerste Wereldoorlog harde strijd gevoerd. Het bos ligt immers op een strategisch belangrijke hoogte in de beruchte Ieperboog (‘Ypres Salient'). Duizenden soldaten sneuvelden, het bos werd totaal verwoest. Na de oorlog werden hier twee Britse oorlogskerkhoven aangelegd. Het Buttes New Cemetery ligt aan de voet van de Doelheuvel. De naam ‘Buttes' verwijst naar de schietheuvel van het vooroorlogse militaire oefenterrein. De begraafplaats is de verzamelplek van talrijke begraafplaatsen rond Zonnebeke, werd aangelegd na einde van de oorlog. De militairen die hier begraven liggen, sneuvelden in 1917. De begraafplaats telt 2103 gesneuvelden waarvan één vierde Australiërs. Militairen uit Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk kregen het New Zealand Memorial. Het heeft de vorm van een Griekse zuilentempel. Het bevat de namen van 383 vermiste militairen. Boven op de Kolenvangheuvel werd een obelisk geplaatst opgedragen aan de 5th Australian Divison. Merkwaardig is dat een obelisk geplaatst werd en geen Cross of Sacrifice. De begraafplaats heeft een oppervlakte van 15.000 m² en is omgeven door een ruwstenen muur en naaldbomen
.Polygoon Wood Cemetery - Lange Dreve, Zonnebeke
Deze begraafplaats ligt tegenover het veel grotere Buttes New Cemetery aan de overkant van de straat. Samen vormen zij één geheel. Werd aangelegd in 1917. Het heeft een oppervlakte van 1780 m² en telt 106 grafstenen van gesneuvelden uit Nieuw-Zeeland en de Commonwelth, 88 gesneuvelden zijn bij naam gekend. De begraafplaats bestaat uit twee delen: op het eerste gedeelte staat een kruis, op het tweede gedeelte bevinden zich de graven. In oktober 2004 werfden hier de stoffelijke resten van soldaat John Robert Thomson plechtig begraven. Thomsen werd op 4 oktober 1917 als vermist opgegeven, zijn resten werden 82 jaar later als bij toeval teruggevonden.
Andere herinneringen aan de Grote Oorlog
Passendale, kerk: glasraam ter ere van de 66th East Lancashire Divison
Passendale, Canadalaan: Crest Farm Canadian Memorial
Passendale, Passendalestraat: 85th Canadian Battalion Memorial
Zonnebeke, ‘s Graventafelstraat: New Zealand Memorial
Zonnebeke, Beselarestraat: Britse 7th Division Memorial
Zonnebeke, kerk: Canadian Artillery Memorial, Zonnebeke church dug-out
Zonnebeke, Princess Patriciastraat: Princess Patricia's Canadian Light Infantery Memorial
Zonnebeke, Oude Kortrijksestraat: Memorial Captain Brodie
Zonnebeke, Meensestraat: Clapham Juntion Gloucestershire Memorial & Monument Britse 18e Divisie, Cryer Farm, ondergrondse bunker (enkel met gids)
Zonnebeke, Lange Dreve, café De Dreve: klein museum aan het Polygoonbos, foto's van ondergrondse gangen en schachten, foto's van de totaal verwoeste omgeving aan het einde van de oorlog
Frezenberg, tussen Iepedr en Zonnebeke: Keltisch kruis voor de Schotse gesneuvelden
Broodseinde, rotonde: Frans monument
Geluveld, kerk: Memorial Plaque Lieutenant Littleboy (bronzen gedenkplaat in de kerk)
Zandvoorde, kerk: Memorial Window Lieutenant Tumor & Zandvoorde Churchyard (glasraam)
Zandvoorde, Komenstraat: Duitse commandobunker uit 1916
Zandvoorde, Houthemstraat: Household Cavalry Memorial
Bronnen
‘Reisgids naar de Eerste Wereldoorlog', Sam van Clemen, Standaard Uitgeverij, 2008
Geluveld
1.477 ha, ca. 1.500 inwoners, landelijk woondorp. De heerlijkheid Geluveld was samengesteld uit twee lenen die afhingen van het leenhof van Ingelmunster. Het grondgebied van Geluveld telde verschillende ondergeschikte lenen en enclaves. Geluveld was een strategische plaats bij de slag van Ieper (oktober 1914). Het dorp werd volledig verwoest tijdens Wereldoorlog I.
Bezienswaardigheden:
Sint-Margaretakerk: dateert van 1924, neoromaanse stijl.
kasteel: dateert van 1930.
houten windmolen: staakmolen, in 1924 overgebracht vanuit Watou, de oorspronkelijke molen van 1830 werd tijdens Wereldoorlog I verwoest, beschermd sedert 1973.
Engelse oorlogsmonumenten.
Kerk van Geluveld Kasteel van Geluveld
Zandvoorde
668 ha, ca. 500 inw., landelijk woondorp.
Bezienswaardigheden:
Sint-Bartholomeuskerk: dateert van 1923-1925 (volledig heropgebouwd na WO I), neogotische stijl, drie beuken en een zeskandtige vieringtoren, Sint-Corneliusbeeld van 1665.
Britse militaire begraafplaats, Brits oorlogsgedenkteken, Duitse commandobunker. Zandvoorde British Cemetery is ongetwijfeld een van de meest markante begraafplaatsen in de hele Salient (Ieperse Front).
geboorteplaats van Romain Brel, de vader van chansonnier Jacques Brel, gedenkplaat aan het geboortehuis.
Zicht op landelijk Zandvoorde Geboortehuis Jacques Brel
Bron teksten: 'Gids voor Vlaanderen', toeristische en culturele gids voor alle steden en dorpen in Vlaanderen - VTB-VAB, uitgegeven door Lannoo Tielt in 2007 - pag. 1288 t/m 1290.
Zonnebeke in 'Gezond op Stap'